İLK YARDIM DERSLERİ:

Herhangi bir kaza yada yaşamı tehlikeye düşüren durumda,sağlık görevlilerinin yardımı sağlanıncaya kadar,hayatın kurtarılması ya da durumun daha kötüye gitmesini önlemek amacıyla,ilaçsız olarak yapılan uygulamalara ilkyardım denir. Ayrıntılı bilgi için aşağıdaki bağlantıları kullanabilirsiniz.

Bizden alacağınız direksiyon dersi ile tüm bilgilere sahip olacaksınız.

İNSAN VÜCUDU

GENEL YAPISI

Vücut yapısı ile ilgili genel bilgilerin bilinmesi ilk yardımın uygulanmasını kolaylaştıracağından bu bölümde çok temel bilgiler ana başlıklar halinde aktarılacaktır.

Hücre: insanda gözle görülemeyecek kadar küçük, bölünerek çoğalabilen en küçük yapı taşıdır hücreler vücut için gerekli besin ve gaz alış verişi bulunurlar. Bir hücrenin yapısı 3 bölümden oluşur:

• Hücre zarı: Hücre yüzeyini örter hücre beslenmesinde önemli bir rol oynar.
• Stoplasma (hücre gövdesi)
• Hücre çekirdeği ve çekirdekcikler
• Doku : Vücudun canlılık fonksiyonlarını yerine getiren aynı yapı ve görevdeki hücreler topluğuna doku. denir. Epitel, destek, kas, sinir olmak üzere 4 grupta incelenir.
• Organ : Dokuların birleşmesiyle oluşur. Aynı görevi yapan değişik dokular organın oluşmasında rol oynarlar.
• Sistem : yaşamsal fonksiyonlardan birisi için değişik organlardan oluşan bir yapıdır. Örneğin; dolaşım sisteminde kalp ve damar gibi organlar bulunur.
• Sistemler işbirliği içinde çalışmak zorundadırlar. Sistemlerden biri sinin bozulması diğer sistemleri de olumsuz etkiler. Dolaşım sistemin deki bozukluk solunum sistemini de bozan Şu sıralamayı hatırlayalım. Hücre- Doku-Organ-Sistem

TRAFİK KAZALARINDA EN ÇOK YARA ALAN VÜCUT BÖLGELERİ VE ORGANLARI

VÜCUT BÖLGELERİ

• BAŞ: Yüz-Kafa -Boyun
• GÖVDE : Göğüs,Kaburga-Karın (Karaciğer- Dalak)
• ALT TARAF: Omurganın bir bölümü , bacaklar, kalça
• ÜST TARAF: Omuz, kollar, dirsek ,el,omurganın bir bölümü
• Bu bölgeler trafik kazalarından daha fazla etkilenirler.

VÜCUT BOŞLUKLARI

• Kafatası boşluğunda: Beyin, Beyincik, Soğancık
• Göğüs boşluğunda Yemek borusu, Soluk borusu, akciğer, kalp
• Karın boşluğunda Mide, Pankreas, Böbrekler, Karaciğer, Bağırsaklar
• Leğen boşluğunda Üreme organları ve idrar torbası
• Omurga boşluğunda: Omurilik ve sinirler bulunur.

BAZI VÜCUT SİSTEMLERİ VE ORGANLARI

HAREKET SİSTEMİ

Hareket sistemi 3 bölümde incelenir.

• A- Kemikler
• B- Eklemler
• C- Kaslar

KEMİKLER

Kemik dokusu: Kemik zarı, sert tabaka , süngerimsi tabakadan oluşur. Uzun kemiklerin ortasında bir boşluk vardır ki bu boşluk kemik iliği ile doludur.

Vücudumuzda bulunan 208 kemik iskeletimizi meydana getirir. İskelet vücudumuzun çatısını oluşturur. İskelet olmazsa hareket düşünülemez.

Kemikler yassı, uzun ve kısa olmak üzere üç türlüdür.

İSKELETİN BÖLGELERİ:

Baş kemikleri:

14 kafada 14 yüzde Yassı kemiklerden oluşur.

Gövde kemikleri:

a. Göğüs kafesini oluşturan kemikler

• Göğüs kemiği :1
• Kaburga kemiği 22
• Omurgalar: 34-35 omur

Omurların ortası deliktir ve burada omurilik bulunmaktadır.

Üst taraf kemikleri:

• Köprücük kemiği
• Kürek kemiği
• Kol kemikleri
• Dirsek kemiği
• El bilek kemiği
• El tarak kemiği
• El parmak kemiği

Alt taraf kemikler:

• Kalça kemiği
• Uyluk kemiği
• Bacak kemiği( Kaval- Kamış)
• Diz kapağı
• Ayak bileği kemiği
• Ayak tarak kemiği
• Ayak parmak kemiği

EKLEMLER

Kemikleri eklem yüzeyleriyle birbirine bağlayan yapılardır. 3 Türlüdür.

• a- Oynamaz eklemler: Baş kemiklerinde
• b- Yarı oynar eklemler : Omur ve kaburgalarda
• c- Oynar eklemler: Alt çenede ,omuz- dirsek- bilek _el parmak, kalça_diz ,bilek_ayak parmaklarında bulunur.

KASLAR

Hareket sisteminin aktif yapısıdır. Yapılarına ve çalışma sistemine göre 2 grupta incelenebilir.

• a. Çizgili : İsteğimizle çalışan kaslar
• b. Çizgisiz-düz: İsteğimiz dışında çalışan kaslar
• Kalp kası ayrıcalıklıdır. Çizgili olmasına karşın isteğimiz dışında çalışır.

DOLAŞIM SİSTEMİ

Dolaşım Sistemi: Kalp, kan, damarlar (Atar, toplar ve kılcal damarlar), Lenf damarları ve lenf bezlerinden meydana gelir.

Sistemin merkezi kalp olduğu için pompa gibi çalışarak kanı damarlara pompalar. Kılcal damarlar aracılığı ile kanın içindeki oksijeni, besinleri, hormonları, iyonları, kafa derisine, ayak parmağındaki hücrelere kadar taşır.

Buralarda kullanıldıktan sonra artık maddeleri,-karbondioksiti toplar damarlar aracılığı ile toplayarak temizlenmek üzere akciğerlere ve boşaltım sistemine taşır. Bu görevini yapamaz işe metabolizma artıkları biyokimyasal dengeyi bozar ve giderek yaşam sona erer.

Kalp: 4 odacıklıdır. üsttekiler kulakçık (atrium) , alttakiler karıncıktır.

(Ventrikül)Kalbin bir tarafı temiz diğer tarafı kirli kanı barındırır.

Kalp atım sayıları:

Yetişkinlerde: 60-80

Çocuklarda: 80-100

Bebeklerde: 1OO-120 arasındadır.

Kulakçıklar kasılınca kan karıncıklara, kancıklar kan atar damarlara pompalanır.

Damarlar:Kan dağıtım yollarıdır: 3 çeşittir

a- Atardamarlar: Kalbin pompaladığı temiz kanı ( açık kırmızı ) vücuda dağılırlar.

Atardamarlarda kan kalbin ve damarın basıncıyla sürekli dokuları dolaşır.

b-Toplardamarlar: Kanı dokulardaki kılcal damarlardan alarak kalbe getiren damarlardır. Taşıdıkları kan kirlidir çünkü içinde C02 besin maddeleri ve artık maddeler vardır. Bu nedenle de koyu kırmızı renktedir.

Atardamar ve toplar damarlar yan yana durduklarından birbirlerinin kasılmasından etkilenirler ve dolaşımı kolaylaştırırlar.

c-Kılcal damarlar : Atar damarların en ince dallarıdır. 02 , C02 ve madde değişimini sağlarlar.

Kan: Vücut ağırlığımızın 1/1 3'ü kandır. Kan; plazma , alyuvarlar, akyuvarlar ve kan pulcuklarından (plaket) oluşur. Kanın %55'i plazma; %459 şekilli elemandır.

KAZA YERİNDE ALINACAK ÖNLEMLER

KAZA YERİ TRAFİK ÖNLEMLERİ:

İlkyardım uygulamalarına başlamadan önce, ilkyardımcı öncelikle hem kendi hem de yaralının güvenliğini sağlamak zorundadır. Bu nedenle şu önlemleri almalıdır:

• İşaret vererek araç sağda durdurulur.
• Dörtlü sinyaller yakılır.
• Kaza yerinin en az 150 metreden görülebilecek şekilde reflektör veya sinyalli- ışıklı cihaz yerleştirilir.
• Taş, ağaç dalı, lastik koyulmaz
• Böylece zincirleme kaza önlenrniş olur.

KAZA YERİNİN ZARARSIZLAŞTIRILMASI:

• Mümkünse kaza yapan aracın kontağı kapatılarak motoru devreden çıkarılır.
• Aracın yanma olasılığına karşı dikkatli olmalı
• Aracın devrilme olasılığı unutulmamalıdır.

UYGUN İLKYARDIM ORTAMININ HAZIRLANMASI:

• İlk yardımın yapılacağı ortam hazırlanırken şunlara dikkat edilmelidir:
• Taşımaya uygun bir yer olması
• Aydınlatma uygun olması
• İlk yardım malzemelerinin kolay ulaştırılabileceği bir yer olması
• Araç ve ambulansın girebileceği yer olması
• İklim koşullarının uygun olduğu ortam olması gerekiyor ki ilkyardımcı ilkyardımı rahat, uygun bir ortamda süratle uygulayabilsin.

YARALININ ARAÇTAN ÇIKARILMASI

Yaralının araçtan çıkarılması son derece önemlidir. Yapılacak bir yanlışlık onun ölümüne, durumunun daha kötüye gitmesine veya sakat kalmasına neden olabilir. Eğer yaralı araçta sıkışmamış ise emniyet kemeri çözüldükten sonra mümkünse 3 kişiyle çıkarılmalıdır.

Ancak bir kişiden başka kimse yoksa.ve araç yanıyorsa acele olarak, tek kişi ile çıkarılır.

Kapılar açılmıyorsa bazı aletlerle (levye gibi ) açılması için uğraş verilir, ilk yardımcının ve yaralının güvenliği için araba sabitlenmeden kesinlikle yaralı çıkarılmalıdır.

Yaralı araçtan çıkarılıp ne tür bir ilkyardıma gereksinimi olduğuna karar verilir verilmez hemen uygun bir pozisyon verilmelidir. Aksi hal de ilkyardımın etkinliği kalmaz. Hangi yaralıya hangi pozisyonların verileceği ilerideki konularımızda yeri geldiğinde.

İlk yardımın temel kurallarından birisi de yaralının yaşamsal bulgular şunlardır.

Soluğu: Solunumun olup olmadığı

Kalp atımı: Nabzın hissedilip hissedilmediği

Bilinci: Kaybedip kaybetmediği

Kanaması: Olup olmadığı çeşidi

Yarası: Ne tür olduğu

Rengi: Şoka girip girmediği

Isısı: Düşüp düşmediği

Göz bebekleri: Kalbin durup durmadığı veya beyin kanamsı olup olmadığı.

Bu bulgular ne tür bir ilkyardımın gerektiğin ilk yardımcıya anlatabilir. Bulgular çok iyi gözlenerek değerlendirilmelidir.

Bizden alacağınız direksiyon dersi ile tüm bilgilere sahip olacaksınız.

İLK YARDIM ÇANTASI ARAÇ İLKYARDIM ÇANTASI

Kara yolları Trafik Konuna ve buna bağlı yönetmeliğe göre tüm motorlu taşıtlarda (motosiklet, motorbisiklet, iş makinesi hariç) ilk yardım çantası bulundurmak zorunludur. Traktörler de romörk takılabildiği için zorunlular listesine alınmıştır.

ARAÇ İLKYARDIM ÇANTASININ YERİ VE ÖNEMİ:

Bu konuda farklı öneriler bulunmaktadır. Bazı görüşlere g arka sağ tarafta cam ile koltuk arasında bazı görüşlere göre ise sürücü koltuğunun altında bulunmalıdır. Ancak son yıllardaki yaygın görüşe göre ise ilkyardım çantasının yeri sürücünün ulaşabileceği en yakın yer olarak belirlenmiştir. Bu uygun yerin bagaj olmadığı kesindir. ilkyardım çantası yaşam kurtarmada kullanılacak malzemeleri içerdiğinden bulundurulması son derece önemlidir, ilk yardımcının en büyük yardımcısıdır.

İLK YARDIM ÇANTASININ MALZEMELERİ VE MİKTARLARI:

İlkyardım çantasının malzeme miktarı hiçbir zaman aracın büyüklüğüne göre belirlemez: Taşınan yolcu sayısı bu miktarı belirler. Ne tür malzemelerin olması gerektiği konusunda da farklı listeler olmakla beraber TSE 40 19 ,a göre uygun liste şu şekilde belirlenmiştir.

• (Her 10 kişi için):1 adet üçgen sargı bezi : Kırık ,çıkık , burkulmalarda kolu askıya almak için ,ayrıca el, ayak ve boş sargısı alarak kullanılır.
• 3 adet sargı bezi: Yararları sarmak için
• 3 adet gazlı bez: Yaraları kapatmak için
• 1 adet flaster : Gazlı bezi, sargı bezini sabitlemek için
• 1 adet küçük makas Çamaşırları keserek çıkarmak için
• 10 adet-çengelli iğne Kırık çıkıkta, sargıların bitim yerinde, turnike kağıdını giysiye tutturmada kullanılır.
• 1 adet elastik bandaj: Çıkık, burkulma ve kanamada.
• 10 adet yara bandı : Küçük yaralarda
• 1 adet hava yolu borusu: Solunum zorluğunda özellikle komada kaslar gevşeyip geriye doğru toplanarak soluk borusunu tıkar. Bunu engellemek için kullanılır.
• 1 adet solunum maskesi : Suni solunum için.
• 1 adet açık renk plastik örtü: (200x150cm.) yaralıyı ısıtmak ve göğüste bir delik varsa kapatmak için kullanılır.
• Not defteri , kurşun kalem,
• 1 adet turnike İlk yardım rehberi. Ayrıca liste dışında kalan pamuk, amonyak, eldiven, sıvı yağ, aspirin bulundurulursa iyi olur.

Görüldüğü gibi artık ilkyardım çantasında tentürdiyot, oksijenli su ve alkol bulunmamaktadır; bu malzemeler listeden çıkarılmıştır. Emniyet Genel Müdürlüğünün tentürdiotu listeden çıkarmasının nedeni açık yaranın üzerine sürüldüğü zaman mikroplarla birlikte canlı hücrelerin de ölmesi ve bu sebeple yaranın erken iyileşmesini engellemesidir oksijenli su da bazı ilkyardımcılar tarafından yanlış kullanılarak iç organların görüldüğü yaralara döküldüğünden bu organlara zarar vermiştir. Bu nedenle listeden çıkarılmıştır.