KANAMALARIN DURDURULMASI VE KAN DOLAŞIMININ SAĞLANMASI
KANAMALARIN İLK YARDIM AÇISINDAN ÖNEMİ VE ÇEŞİTLERİ
Kanın, yaralanma ve bazı hastalıklar nedeniyle damarların yırtılması sonucu damar dışına akmasına kanama denir.
ilkyardımda kanamaların çabuklukla durdurulması yaşatma mücadelesinin temel hedeflerindendir.
Vücut ağırlığının 1/1 3'ü kandır. Örneğin 65 kg. ağırlığında olan bir kişide 5 litre civarında kan vardır Bu kanın %20'sı kanamalara kaybedilirse yaşamsal tehlike oluşur Kandaki kayıp oranı altıkça bu risk artacaktır. Zamanında gerekli müdahale yapılmaz ise yaşam kısa sürede sonlanabilecektir. Bu nedenle kanamalaşın durdurulması son derece önemlidir.
ÇEŞİTLERİ:
Kanayan damar cinsine göre:
Atardamar kanaması: Kalp sıkıştıkça, kan ileri doğru fışkırır, açık kırmızıdır. En tehlikeli damar kanamasıdır.
Toplardamar kanaması: Fışkırmadan sürekli olarak koyu renk akar. Kirli kan taşıyan damar kanamasıdır.
Kılcal damar kanaması : Kan kırmızı ve sızıntı şeklinde yayılarak damla damla akar. önceliği olmayan kanamalardır.
Kanın aktığı yere göre.:
Dış kanama: Kan damardan viicut dışına çıkmıştır. Kanayan yer gözle görülebilir.
İç kanama : Kanın damardan çıkarak organların veya iç boşlukların içine akmasıdır.
iç kanamanın belirtileri şöyle sıralanabilir
- 1. Nabız zayıf ve hızlı
- 2. Deri soluk ve nemli
- 3. Gözler donuk, göz bebeği genişlemiş olabilir, refleks zayıflar
- 4. Baş dönmesi, baygınlık
- 5. Susuzluk hissi
- 6. Bulantı kusma
- 7.Yüzeysel ve sık solunum
- 8. Bazen kanayan bölgede sertlik (karında olduğu gibi)
- 9. Bir süre sonra dışa açılan organlardan kan gelmesi Beyin kanamalarında kulak ve burundan; akciğer kanamalarında ağızdan gelir.
GEÇİCİ KANAMA DURDURMA YÖNTEMLERİ
Kanayan yere.parmak bastırmak
Kanayan damar parmakla kemik arasında sıkıştırılarak kanama durdurulabilir. ilkyardım çantasındaki mikropsuz gazlı bez yaranın üstüne konur ve üzerinden parmakla bastırılır. Gazlı bez yoksa temiz elle de aynı işlem yapılır. Bu yöntemle konama her zaman geçici olarak durdurulabilir. Ancak çöken bir kırıkla birlikte kanama var ise bu yöntem uygulanmaz.
Basınç noktalarında basmak:
Vücutta bazı atardamarların üzerine basınç yapılarak alt tarafa kan geçmesi engellenir. Atardamar parmakla kemik arasına sıkıştırılır. Bu yöntem bazen kanamayı tamamen durdururken bazen de o yaraya birden fazla atar damarla kan geldiğinden tümüyle durdurulamaz ama büyük ölçüde azaltabilir. Basınç çıplak deri üzerine yapılırsa daha etkili olacaktır.
Basınç. noktaları:
- Kafa derisi ve şakak. bölgesi kanamalarında, 4 kulak önüne iki parmakla bastırılır.
- Yüz kanamalarında, kanamanın olduğu ta rafta alt çene kemiğinin alt kenar ortalarına bastırılır.
- Kanama baş ve yüzün bir tarafında ise, yaralının arkasına geçilerek dört parmakla alt çenenin hemen altında boyun başlangıcına bastırılır.
- Omuz ve boyundaki kanamalarda köprücük kemiğinin iç kısmına baş parmak içerde diğer parmaklar dışarıda tutulacak şekilde bastırılır.
- Koldaki kanamalarda kolun iç kısmında koltuk altına yakın nabız alınan noktaya parmakla bastırılır.
- Bacaktaki kanamalarda , kasık kıvrımının 1/3 iç kısmına iki elin başparmağı veya yumruk yapılarak bastırılır.
Kanayan yeri kalp düzeyinden üstte tutmak:
Kanayan yer kalp düzeyinden üstte tutulur ise organdaki kan basıncı azalacağından kanamada azalır. Çevrede bulunan valizler, kaya parçaları, stepne bu iş için kullanılabilir. Kanayan organın altına bu malzemeler koyularak kanayan yerin üzeri temiz bir bezle kapatılır.
İLK YARDIM MALZEMELERİ İLE KANAMA DURDURMA YÖNTEMLERİ
Yukarıda açıklanan 3 kanama durdurma yönteminde de hiçbir malzeme kullanılmamış iken bu bölümdeki yöntemlerde bazı malzemelerin yardımı ile kanama durdurulacaktır.
Basınçlı sargı uygulama:
Kanayan yerin üzerine temiz bir, bez veya gaz bezi konur. Sonra sargı bezi veya kravat, eşarp ile birkaç tur sarıldıktan sonra daha önce hazırlanmış olan tampon (pamuk, gazlı bezden. veya sert malzemelerden olabilir.) sargının üzerine yerleştirilir. Sonra 3-4 tur daha sarılır ve organ kalp düzeyinden üstte tutulur. Burada önemli olan yalnız kanayan yerdeki damarın üzerine basınç yapmaktır. Sargı çok sıkılarak aşağıya kan geçmesi engellenmemelidir.
Turnike uygulama:
Kol ve bacaktaki büyük kanamaların durdurulmasında en etkili yöntemdir özellikle organ ve doku kayıplarını olduğu kanamalarda kesinlikle turnike yöntemi uygulanmalıdır.
Turnike yöntemi tek kemikler üzerini uygulanan ve damarın deri ile kemik arasına sıkıştırılmasını amaçlayan bir yöntemdir. Sıkma bağı olarak da adlandırılan bu yöntem vücutta 4 tek kemik üzerine uygulanır (2 kol- pazu ,2 bacak uyluk)
Sıkma bağı olarak ilkyardım çantasındaki turnike (lastik borucuk) kullanılabileceği gibi 5-6 cm.lik elastik bandaj, kravat, büyük bez mendil, eşarp, kaşkol, fular çorap, kemer, ince lastik, gömlek kolu da kullanılabilir. Sicim, tel kablo, metal malzeme bu amaçla kullanılamaz.
Uygulanışı:
- Turnike malzemesi uygulanacak yere yani el ve koldaki kanamalar için omuz-ile dirsek arasına , bacak ve ayaktaki kanamalar km diz ile kalça arasına yerleştirilerek 2 kez sarılır ve 2 düğümle bağlanır.
- İkinci düğümün ortasına turnike çubuğu olarak bir ağaç dalı veya bir kalem yerleştirilerek kanama duruncaya kadar bu çubuk döndürülür.
- Kanama durduğu zaman çubuk bir başka düğümle sabitleştirilir.
- Turnike 20 dk. sıkılı kaldıktan sonra kangreni önlemek, alttaki organ ve dokuları beslemek için 5-10 saniye gevşetilmelidir.
- Sıkıldığı süre, yaralının üzerine bir kağıda yazılarak çengelli iğne ile tutturulmalı dır.
- Turnikenin en ideal uygulama süresi 1 saattir. Ancak yaralı sevk edilememiş ve organ kaybı varsa 2 saat de uygulanabilir.
- Ancak bu durumda sıkılı kalma süresi 10dakikaya indirilmelidir.
Kırık kemiklerin tellenme yöntemi:
Kırık kemik atellerle sabitlenir ise kanoma duracaktır. Kırıkların tellenme şekilleri Kırıklar ünitesinde anlatılacaktır.
BURUN KANAMASI
- Çok sık karşılaşılan bir durumdur. Değişik nedenlerle meydana gelebilir. Burun kanıyorsa ilkyardımcı hemen şunları yapmalıdır. Travmaya bağlı değilse, kendiliğinden oluşmuşsa;
- Önce kanamalı kişi oturtulur. Baş düze yakın hafifçe aşağı eğilir.
- Burun delikleri 2 parmakla sıkıştırılır. Veya üst dudak ile diş etleri arasına yuvarlak gazlı bez yerleştirilir.
- Varsa burun üzerine buz konur.
- Yüz soğuk su ile yıkanabilir.
- Eğer durmuyorsa sargı bezi rulosu ile yapılan tampon yerleştirilir.
- Hala durmamışsa KBB hekimine sevk edilir.
SOLUNUMUN SAĞLANMASI
SOLUNUM SİSTEMİ
Solunum; fizyolojik bir olay olup, kişinin yaşamı için gerekli oksijeni sağlar. Temel fonksiyonu, dokulara oksijen sağlamak ve dokularda oluşan C02’i alıp dışarı atmaktır. Dolaşım sistemiyle koordineli çalışır. Gaz değişimini solunum sistemi; gaz taşıma işlemini ise dolaşım sistemi yapar.
Solunum sayısı :
Yetişkinlerde: 15_20
Çocuklarda: 20_25
Bebeklerde: 25_40 arasındadır.
Solunum organları
ASIL:
1. Burun
2. Yutak
3. Gırtlak
4. Soluk borusu (Branşlar- bronşcuklar ve broşioller- hava kesecikleri)
5. Akciğerler: SC 3, sol 2 lop'tur.
YARDIMCI:
1. Diyafragma karın kası
2. Kaburgaları ve arası kasları
3. Göğüs kasları
Soluk alıp vermeye solunum adı verilir. Solunum, beyindeki solunum merkezinin akciğerlere C02'nin arttığını uyarması ile başlar. Merkezin diyaframı ve göğüs kaslarını uyarması üzerine de kaslar kasılarak göğüs kafesini genişletilir, kasılan kasların bir süre sonra gevşemesi ile gögüs kafesi daralır. Böylece soluk alıp verme işlemi gerçekleşecektir.
Solunumun durma nedenleri
Soluk yolunun yabancı cisimlerle tıkanması
kaburga kemiğinin kırılması sonucu (- kaburga dışarı çıkmış ise havanın pozitif akciğer etrafındaki negatif basınç nedeniyle akciğerin işlevini yapamayışı veya kaburganın akciğeri parçalaması nedeniyle)
Boyun omurlarının kırılması
- Çok fazla kan kaybı
- Göğüs kafesinin sıkışması
- Zehirli gazların solunması
- Suda boğulma
- Beyindeki solunum merkezinin elektrik şoku ve ilaçlar. nedeniyle bozulması
- Yüksek doz uyuşturucu kullanımı gibi.
Belirtileri
- Baş dönmesi, nefes darlığı
- Süratli ve düzensiz nabız atışı
- Bilinç kaybı
- Boyun damarlarında şişme
- Yüzde kızarma, dudaklarda -morarma
- Soluğun durmasını tanıma
- Yaralının karın ve göğüs hareketi incelenir.
- Pamuk titreşimi ile kontrol edilir.
BAK : Beyaz gözlük veya ayna ağız.ve burna yaklaştırılarak buharlaşma olup olmadığına bakılır:
DİNLE: ilk yardımcı kulağını, kazazedenin ağzına ve burnuna , yaklaştırarak soluk sesini dinler:
HİSSET: Elin üzeri veya işaret parmağı. ısıtılarak yaralının ağız ve burnuna yaklaştırılır; ısınmış havanın gelip gelmediğine bakılır.
SOLUNUM SAĞLAMA UYGULAMALARI
Solunumu kolaylaştırıcı pozisyonlar
- Çene göğüsten uzaklaştırılarak baş geri ye çekilir.
- Yan yatış pozisyonuna getirilir.
- Solunum zorluğu göğüs yaralanmasına bağlı ise bu durumda oturtulur veya yarı oturtulur.
Boğulmalarda ilk yardım
Boğazdan Yabancı Cismin Çıkarılması:Heimlich Yöntemi: Soluk yoluna yabancı cisim kaçan kişinin arkasına geçilir. Sol el yumruk yapılarak göbekten biraz yukarı yerleştirilir, sağ el ile sol bilek tutulur. Daha sonra aniden sertçe arkaya 4-5 kez basınçla birlikte solunum zorluğu çeken kişi ilkyardımcıya doğru çekilir. Bu sırada kişinin ağzının açık olmasına dikkat edilmelidir.
Çocuk ise yüzü yere doğru gelecek şekilde dizinveya kolun üzerine yatırarak 2 kürek kemiğinin ortasına 4 kez vurulur.
Elin ayası göbek çukurunun 3 parmak üstüne
konur ve 5-6 kez ani basınç yapılır.
Solunum yolu tıkanan kişi yan yatırılarak yine iki kürek kemiğinin ortasına 4 kez vurulur Çocuk ise ayak bileklerinden sarkıtılarak yine sırtına vurulur.
SUDA BOĞULMA
Sudan kurtarmanın temel kuralı:
- At (simit gibi)
- Çek (ağaç dalı gibi)
- Kürek çek, işe yaramazsa yüzerek git.
Eğer ilkyardım eğitiminden geçmişseniz su içinde ağızdan ağıza suni solunuma başlayabilirsiniz.
öncelikle iyi yüzme biliyorsanız boğulan kişiyi kurtarmak için suya girmelisiniz.
Arkadan ve yandan yaklaşarak koltuk altından tutarak sırtını omzunuzun üzerine getirin böylece baş yukarıda kalacaktır Sırtüstü veya yan yüzerek kişiyi karaya çıkarınız.
Hemen sırtüstü yatırarak başını yan çevirip bu arada bir diğer kişi bacaklarından yukarı kaldırarak suyun boşalması sağlanır. Veya boğulanın karnından iki elle tutularak bel yukarı doğru kaldırılır. Vücut ters V şeklinde olmalıdır. Bu pozisyonda su yine boşalacaktır.
Çocuk ise, ayak bilekleri tutularak yukarıya kaldırılır, bu pozisyonda suyun boşaldığı görülecektir.
Su bir miktar boşaldıktan sonra ağzında takma diş veya başka yabancı cisim varsa çıkarılır.
Ağızdan ağza suni solunum yapılır ve her defasında baş yana çevrilerek varsa suyun çıkması sağlanır. Ancak bu işlem 5-6 kez yapılmalıdır. Sonra baş çevrilmeden suni solunuma devam edilmelidir.
Islak elbiseleri kuru ile değiştirilerek battaniye örtülür.
Bilinci yerine gelmişse sıcak içecekler verilir.
SUNİ SOLUNUM UYGULAMALARI
ÖNEMİ
İlkyardımda öncelikle hedef solunumu sağlamaktır.eğer bu sağlanamaz ise 3.dakikadan başlayarak beyin hücreleri oksijensiz kalacağından ölmeye başlar, dışardan hava takviye edilmezse 4.6 dk.sonra ölüm meydana gelebilir.bu süreyi ilkyardımcı çok iyi kullanmak zorundadır.3-4 dakikalık sürede yapılacak son derece kolay uygulamalar ile yaşamın kurtarılabileceği asla unutulmalıdır.
ÇEŞİTLERİ:
Dünya genelinde uygulanan pek çok suni solunum yöntemi bulunmaktır. Burada yangın ve etkin suni solunum yöntemlerinin bazılarından söz edilecektir.Suni solunum yöntemi yaralının durumuna göre belirlenmelidir.
Ağızdan ağıza suni solunum yöntemi:
En etkili solunum yöntemidir.yaralı sırt üstü yatırılarak ilkyardımcı yaralının yan tarafına geçer ağız boşluğu kontrol edilerek varsa takma dişler veya diğer yabancı cisimler çıkarılır.ilkyardımcı ellerinden birini (yaralının ayak tarafındaki )yaralının ensesinde altına sokar, diğer eli ile alından bastırarak başı geriye doğru getirir. Alından bastıran elin baş ve işaret parmakları yaralının burnunu kapatır. İlkyardımcı derin bir nefes alarak yaralının ağzından üfler ve göğsün kabarmasını kontrol eder. İlkyardımcı isterse yaralının ağzına gazlı bez veya mendil koyabilir. Bu aşamada ağızdan hava kaçakları olmamalıdır.ağız yaralıdan çekildiğinde göğüs aşağı doğru iner. Bu işlem yetişkin bir kişide dakikada 15-20 kez olmak üzere kendiliğinden soluncaya kadar tekrarlanmalıdır ancak ilk 5 soluk verildiğinde göğüs kabarıyorsa ağız boşluğu tekrar kontrol edilmeli veya suni solunum yöntemi değiştirilmelidir. Solunum yoluyla zehirlenmelerde özellikle tercih edilmesi gereken bir yöntemdir. Bu yöntem ağızdan kan gelmiyorsa, çene kemiği kırık değilse uygulanabilir.
Ağızdan buruna:
Ağız boşluğunda kanama varsa ve dil geriye doğru toplanıyorsa tercih edilmesi gereken bir yöntemdir.
Yaralı ağızdan ağıza yönteminde olduğu gibi yaratılır.
İlkyardımcının eli bu kez ensenin altında değil yaralının çenesin altındadır. Çeneyi yukarı iterek baş parmak ağzı kapatır.
Burun deliklerinin yukarı gelmesi sağlanarak ilk yardımcı burundan soluğunu üfler.
Diğer aşamaları ağızdan olduğu gibidir.
Maske ile:
İlkyardım çantasında bulunması zorunlu malzemelerden biriside solunum makinesidir. Bilindiği gibi ülkemizde suni solunum bazı gerçeklerle yapılmamaktadır.
Bunların başında:
- Toplumsal baskı (görüntü açısından)
- Direk temasla hastalık bulaşacağı endişesi gelmektedir.
İşte bu sıkıntıları gidermek için maske kullanarak hem ağızdan hem burundan soluk verile bilir. Özellikle bebeklerde suni solunum hem ağızdan hem burundan aynı anda az fakat sık hava üfleyerek yapılacağından maske uygun malzemedir. Az havanın ölçütü ilkyardımcının yanaklarını şişirecek kadar hava ile doldurarak bebeğe üflenmesidir.
Holger- Nielsen (Sırttan bastırma)
Ağızdan, burundan kan geliyorsa, yüzde büyük yaralanma varsa ise ağızdan burundan suni solunum yapılamayacağından holger- nielsen yöntemi uygulanmalıdır.bu yöntem göğüs ve omurga yaralanmalarında uygulanmaz. Şöyle yapılır:
- Yarlı,yüzüstü yatırılarak başı yana çevrilir.
- Kollar dirsekten bükülerek başın altına konur.
- İlk yardımcı yaralının baş ucunda bir diz kalkık diğer diz yerde olacak şekilde durur .
- İlk yardımcın iki el parmağını omurgayı bulacak şekilde, diğer parmaklarını kürek kemiğinin üzerine yerleştirir ve basınç uygular Böylece kirli hava dışarı atılır.
- Sonra ellerini kaydırarak dirseklerinden esnetir ve hava girmesini sağlamış olur.
- Çocuklarda kollar yanda olmalıdır.
- Silvester Yöntemi: Göğüsten Bastırma.
- Yine ağız ve burunda kanama varsa tercih edilmesi gereken yöntemlerden birisidir.
- Şöyle uygulanır:
- Yaralı sırtüstü yatırılır,
- Omzunun altı desteklenerek baş yana çevrilirken biraz geriye doğru çekilir.
- İlkyardımcı yaralının baş ucunda iki diz de yere gelecek şekilde diz çöker.
- Yaralının dirseklerinden tarak kolları yukarı ve kendine doğru çeker.
- Sonra dirsekleri yere doğru bastırarak akciğerin genişlemesini sağlar.
- Son hareket ise yaralının kolları kendi göğsüne baskı yaptırmaktır.
SUNNİ SOLUNUM UYGULANAN YARALININ İZLENMESİ
Suni solunum yöntemlerine yaralı kendiliğinden soluyuncaya kadar (kalbi çalışıyor ise) devam edilir Solumaya başlamış ise , solunumu rahatlatıcı pozisyonlardan biri olan yan yatış pozisyonu verilerek sevk edilmelidir. Bizden alacağınız direksiyon dersi ile tüm bilgilere sahip olacaksınız.
YARALANMALAR
Trafik kazalarında yaralanmanın önemi:
Ülkemizde trafik kazalarının durumu, yaralı ve ölümlü kazaların çokluğundan 1 ve 2. ünitede söz etmiştik Ne yazık ki trafik kazalarında yüz binlerce kişi çeşitli yerlerinden yaralanıyor. Bu yaralanmalarda ilk yardım yapılmadığı için ya ölüyor yada yanlış yapıldığı için sakat kalıyor. Bu nedene yaralanmalarda ilk yardım son derece önemlidir.
Yaranın tanımı ve çeşitleri
Yara : Çeşitli nedenlerle vücut dokularının bütünlüğünün bozulması
yada bir kısmının kaybı ile mikroplar için giriş kapısı haline gelmesidir.
Çeşitleri:
- Ezik yaralar: Trafik kazalarında en sık görülen yara çeşididir. Sert (künt) batıcı, delici olmayan cisimler ile vücut arasındaki temas akını geniştir. Deri bütünlüğü tümüyle bozulmamıştır ancak çarpma nedeniyle deri altında kanamalara neden olduğu gibi boş organların yırtılmasına da neden olabilirler. En büyük tehlikesi tetanos ve gazlı kangrendir.
- Batıcı ve Delici Yaralar: Sivri uçlu kesici cisimlerle meydana gelir. Kanama ve felç yönünden önemlidir.
- Kesik yaralar: Kesici cisimlerle meydana gelen ağrılı ve kanamalı yaralardır . Yara kenarları düzgün ve uzun görünümlüdür.
- Diğer yaralar: Ateşli silah yaralanmaları, hayvan ısırıkları, yanıklar.
YARALANMALARDA GENEL ILK YARDIM KURALLARI
Yaranın dış etkenlerden korunması:
- Yaralı araçtan güvenli bir yere alınmalı
- Varsa öncelikle kanama durdurularak şok ve koma engellenmeli.
- Yara dış etkenlerden korunmalı (mikrop, kirli maddelerden)
- Yaşamsal fonksiyonlar kontrol edilmeli.
- Yaralı yara üstte kalacak şekilde sevk edilmeli.
- Yaraların sarılması ve bölgenin tespiti • Yaralıya yara kalp düzeyinde üste olacak şekilde pozisyon verilir.
- Çamaşırlar kesilerek çıkarılır.
- Yarada batan cisim varsa çıkarılmaz kenarları bezden hazırlanmış simit ile desteklenir üzeri kapatılır.
- İç organların göründüğü yaraların üzerine temiz bir bezle kapatılır.
- Çok kirli yüzeysel yaralar sabunlu su ile temizlenebilir.
- Yaranın içine asla tentürdiyot sürülmez (varsa yara kenarı tentürdiyot ile silinebilir.)
- Kesik yara kenarları birbirine yaklaştırılarak sarılır.
- Yara üzerine pamuk değil gazlı bez konur.
- Ağrı, morluklar ise şişliği gidermek için soğuk uygulama yapılır.
- Yaraya tütün, kül basılmaz merhem yara tozu sürülmez.
- Yaralı organın hareketsizliği sağlanarak gönderilir.
ÖNEMLİ BÖLGE YARALANMALARI
BAŞ YARALANMALARI Trafik kazalarının %70 inde kafa travması meydana gelir sert bir cismin başa yada başın sert bir cisimlere çarpması sonucunda, başta yüzeysel yaralar , kırıklar, beyin sar0sıntıları ve/ya kanamaları meydana gelebilir.
a. Belirtileri
- Başta şişlik, yara, kanama
- Çöken kırık
- Baş ağrısı, baş dönmesi
- Göz çevresinde morluk
- Göz bebeklerinde büyüklük farkı ( biri küçük diğeri büyük )
- Kızarmış yüz
- Deriden hissedilen nabız
- Bulantı Kusma
- Hırıltılı soğuk alma
- Tam veya yarı felç
- Geçici hafıza kaybı
- Bilinç kaybı, Koma
- Beyin kanaması var ise kulak ve burundan önce sarımsı bir sıvı (BOS)Sonra kan gelmesi
b. İlk yardım
- Uygun pozisyon verilir kan geliyorsa ; kan gelen kulak alta olacak şekilde yan yatırılır, kanama engellenemez.
- Baş Beyine batan cisim varsa asla çıkarılmaz.
- Beyin görünüyorsa üzerine temiz bir bez kapatılır.
- Beyin kanaması yoksa baş yara üste gelecek şekilde yükseltilir.
- Kısa sürede sevk edilir. En aza 12 – 24 saat hastanede gözetim altında tutulur.
GÖĞÜS YARALANMALARI:
Göğüste Açık ve kapalı yara meydana gelebilir. Göğüs bölgesinde yüzeysel yaralar olabileceği gibi kaburga kırıkları sonucu kaburganın göğsü delip dışarı çıkması veya akciğere batması , sıkışma nedeniyle akciğer dokusunda harabiyet görülebilir.
a. Belirtileri
- Yara
- Solunum güçlüğü morarma
- Ağzından açık kırmızı, köpüklü öksürükle kan gelmesi
- Kaburga kırığı,batma hissi
- Ağrı
- Şok belirtileri
b. İlk yardım
- Göğüste delici yara var ise bu delikten hava girmesi temiz bez üzerine naylon koyarak veya ıslak bezle elin ayası ile engellenir.
- Batan cisim çıkarılmaz
- Kapalı göğüz yarası ise soğuk uygulanır
- Kaburga kırığı sabitlenir (kırıklar ünitesinde anlatılacaktır.)
- Yarı oturur veya oturur pozisyonda sevk edilir.
KARIN YARALANMALARI
Trafik kazalarında vurma çarpma ve basınç altında kalmaya bağlı olarak açık ve kapalı karın yaralanmaları meydana gelir. iç organların dışarı çıkması veya organların patlaması ile sonuçlanabilir.
a. Belirtileri
- Kapalı karın yaralanmasında
- Karında kızarıklık morarma
- Karında setlik
- Şok
- Kusma bulantı
- Karında kramplar
- Susuzluk hissi
- Açık karın yaralanmasında
Gözle görülen yara
- İç organların görünmesi veya dışarı çıkması
- Kusma bulantı
- Yaygın ağrı
b. İlk yardım
- Kapalı karın yaralanması ise soğuk uygulama yapılır.
- Açık karın yaralanması ve organ dışarı çıkmamış ise yaranın durumuna göre pozisyon verilerek yaranın üzerine temiz bir bez veya şef af naylon kapatılır.
- Eğer organlar dışarı çıkmışsa; kanı, içine sokulmadan yaranın üst kısmına toplanarak temiz ıslak bir bezle kapatılır.
- Yara enine ise; sırtüstü yatırılarak baş yükseltilirken dizler bükülür.
- Yara boyuna ise; bacaklar birleştirerek ayak gergin tutulur. Her iki pozisyonda da amaç yara kenarlarının birbirine yaklaştırılarak daha fazla organın çıkmasını engellemek ve yarayı korumaktır.
- Kesinlikle ağızdan bir şey verilmez, dudakları ıslatılabilir.
- Kısa sürede sağlık kurumuna gönderilir.
Bu içerikle ilgili diğer bağlantılar: